تبیین ماهیت فقهی و حقوقی امتیاز وام و تسهیلات بانکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

امروزه به دلیل وجود وام ها، تسهیلات بانکی گوناگون ازقبیل وام ازدواج، تسهیلات مسکن و ... اکثر مردم جامعه با مسائل مربوط به وام، از جمله خرید و فروش آن، آشنا و درگیر هستند. در این خصوص اولین  ابهامی که به ذهن متبادر می گردد آن است که آیا امتیاز وام و تسهیلات بانکی مالیت دارد و مال محسوب می گردد تا این که بتواند موضوع نقل و انتقال قرار گیرد. و در صورت مثبت بودن پاسخ ، معیار مالیت آن چیست و در زمره کدام دسته از اموال قرار می گیرد. از طرفی دیگر امتیاز وام و تسهیلات بانکی برای دارنده آن چه حقی ایجاد می کند که بر اساس آن می توان امتیاز اخذ شده را در معرض نقل و انتقال قرار داد. ما در این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی و با رویکردی فقهی و حقوقی به این ابهامات پاسخ خواهیم داد.

کلیدواژه‌ها


1- ابن منظور مصری،( بی تا.): جمال الدین محمد بن مکرم، لسان العرب، دار صادر، بیروت.

2- ابن اثیر،محمد الجزری، (1407ق): النهایه فی غریب الحدیث والاثر، اسماعیلیان، چاپ چهارم، قم.

3- امامی، حسن، (1384): حقوق مدنی، انتشارات اسلامیه، چاپ هجدهم، تهران.

4- انصاری، مرتضی، (1416ق): مکاسب، دارالحکمه، ، چاپ اول،قم.

5- بحرانی، یوسف، (بی تا): حدائق الناظره فی احکام العتره الطاهره، انتشارات مؤسسه اسلامی، قم.

6- توحیدی،محمدعلی،(1412ق): مصباح الفقاهه (تقریرات درس خـارج آیت الله خـویی)، مـؤسسه انصـاریان، قـم.

7- جعفری لنگرودی، محمد جعفر، (1388): ترمینولوژی حقوق، کتابخانه گنج دانش، ، چاپ بیست و یکم، تهران.

8- ــــــــــــــــــــ،ــــــــــ­ــــــ،(1368):حقوق اموال،کتابخانه گنج دانش، چاپ اول، تهران.

9- حائری شاه باغ، علی، (1382): شرح قانون مدنی،گنج دانش، چاپ دوم، تهران.

10- حسینی عاملی، محمدجواد، (بی تا): مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلّامه، مؤسسه آل البیت، چاپ اول، قم.

11- حلی، علامه جمال الدین الحسن بن یوسف، (بی تا): تذکره الفقها، مکتبه الرضویه لاحیاء الآثار الجعفریه، نجف.

12- حیاتی، علی عباس، (1388):‌حقوق مدنی(2) (اموال و مالکیت)، ، نشر میزان،چاپ اول، تهران.

13- خویی، ابوالقاسم، (1414 ق): مصباح الفقاهه، انتشارات وجدانی، ، چاپ دوم، قم.

14- دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، درآمدی بر اقتصاد اسلامی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)، بی تا، تهران.

15- السنهوری، عبدالرزاق احمد، (1952م): الوسیط فی شرح القانون المدنی الجدید، دار الاحیاء التراث العربی، بیروت.

16- سیّاح، احمد ، (1385): فرهنگ بزرگ جامع نوین (ترجمه المنجد لویس معلوف) ، انتشارات اسلام ، چاپ ششم، تهران.

17- شهیدی، مهدی، (1382): حقوق مدنی(تشکیل قراردادها و تعهدات)، انتشارات مجد،چاپ سوم. تهران

18- صفایی، حسین، (1351): دوره مقدماتی حقوق مدنی(تعهدات و قراردادها)، مؤسسه عالی حسابداری، ،چاپ اول، تهران.

19-  طبیبیان، حمید ، (1367): ترجمه فرهنگ لاروس (خلیل الجر)، انتشارات امیرکبیر،چاپ دوم، تهران.

20- طباطبایی یزدی، محمد کاظم، (1378ق): حاشیه مکاسب، دارالمعارف الاسلامیه، تهران.

21-عبدالهی،محمود،(1371):مبانی فقهی اقتصاد اسلامی،دفتر انتشارات اسلامی،چاپ اول، قم.

22-عدل، مصطفی، (1373): حقوق مدنی، انتشارات بحرالعلوم،چاپ اول، قزوین.

23- فیومی، احمد، (بی تا): المصباح المنیر، دارالمکتب العلمیه، قم.

24-قنواتی، جلیل و همکاران، (1379): حقوق قراردادها در فقه امامیه، سمت، چاپ اول، تهران.

25- کاتوزیان، ناصر ، (1371): حقوق مدنی(قواعد عمومی قراردادها)، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، تهران.

26-ـــــــــ ،ـــــــ ، (1387): دوره مقدماتی حقوق مدنی، اعمال حقوقی(قرارداد- ایقاع)، شرکت سهامی انتشار، چاپ سیزدهم، تهران.

27-ـــــــــ ،ـــــــ ، (1383):دوره مقدماتی حقوق مدنی(اموال و مالکیت)، نشر میزان،چاپ هشتم، تهران.

28-ـــــــــ ،ـــــــ ،(1384): قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی،نشر میزان،چاپ دوازدهم، تهران.

29-ـــــــــ ،ـــــــ ، (1383): مقدمه علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، شرکت سهامی انتشار، چاپ سی و هشتم، تهران.

30- محقق داماد، مصطفی، (1370): قواعد فقه (بخش مدنی)، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،چاپ سوم، تهران.

31- محمدی، علی، (1376،): شرح مکاسب، انتشارات دارالفکر، چاپ اول، قم.

32- محقـق ثانی، علی بن حسیـن کرکی، (1408ق): جامع المقـاصد فی شـرح القـواعد، مؤسسـه آل البیت،. چاپ اول، قم.

33-  معلوف، لویس ، (1425ق): المنجد فی اللغه ، موسسه انتشارات دار العلم ، چاپ اول، قم.

34- منتظری، حسین علی، (1415ق): دراسات فی المکاسب المحرمه، نشر تفکر، چاپ اول، قم.

35- نراقی، احمد بن محمد، (بی تا): مستند الشیعه فی احکام الشریعه، چاپ سنگی، بی جا.

36- Ramazani, MahmoodT(2005):Dictionary of law, (English-persian) , Khat-e-sevom, Five Edition, , Tehran.